Wall Street Stablecoin Yarışına Giriyor: Büyük Bankalar Ortak Hamle Planlıyor

Stablecoin piyasasında dengeler değişiyor. Bir düzineden fazla büyük banka, ticari kullanıma odaklanan ortak bir stablecoin girişimini ilerletiyor. İlk aşamada ABD doları, ilerleyen dönemde ise euro ve diğer G7 para birimlerinin desteklenmesi değerlendiriliyor.

Girişimde Bank of America, Wells Fargo ve Santander gibi büyük finans kuruluşlarının adı öne çıkıyor. JPMorgan da ayrıca kendi stablecoinini çıkarma ihtimalini değerlendiriyor. Ancak bu iki gelişmeyi aynı proje gibi okumamak gerekiyor: JPMorgan’ın kendi çalışması ayrı, bankalar arasındaki ortak girişim ayrı.

Üstelik ortada henüz piyasaya sürülmüş bir banka stablecoini yok. İhraççı yapı, rezerv modeli, teknik mimari ve kesin lansman tarihi netleşmiş değil.

Buna rağmen gelişmenin önemi oldukça büyük. Çünkü bankalar artık stablecoinleri yalnızca kendilerine rakip olabilecek bir kripto ürünü olarak değil, gelecekteki para ve ödeme altyapısının bir parçası olarak değerlendirmeye başlıyor.

Bankalar stablecoin yarışına neden giriyor?

Stablecoinler uzun süre kripto piyasasının ödeme aracı olarak görüldü. Ancak kullanım alanı büyüdükçe bu varlıkların yalnızca kripto borsaları ve DeFi uygulamalarıyla sınırlı kalmadığı görülmeye başladı.

Şirket ödemeleri, sınır ötesi para transferleri, treasury yönetimi ve dijital varlık settlement süreçleri gibi alanlarda blockchain üzerinde hareket eden doların sağlayabileceği hız ve programlanabilirlik, bankalar açısından giderek daha önemli hale geliyor.

Bu nedenle bankaların karşısındaki soru artık yalnızca “Stablecoinler bizim işimizi tehdit eder mi?” değil.

Daha büyük soru şu:

Stablecoin ekonomisi büyüyecekse, bankalar bu ekonominin neresinde olacak?

The Wall Street Journal’ın aktardığı ortak girişim tam olarak bu soruya verilen kurumsal cevaplardan biri.

Ortak stablecoin neden önemli?

Tek bir bankanın çıkardığı stablecoin doğal olarak o bankanın müşteri ve ödeme ağıyla sınırlı kalabilir. Birden fazla büyük bankanın aynı altyapı veya standart etrafında birleşmesi ise farklı bir ekonomik model yaratabilir.

Bank of America, Wells Fargo, Santander ve diğer kurumların aynı dijital para sistemini kullanması halinde, stablecoin tek bir bankanın ürünü olmaktan çıkıp bankalar arasında kullanılabilecek ortak bir ödeme altyapısına dönüşebilir.

Buradaki en önemli unsur network effect.

Bir şirketin bir bankadaki hesabından çıkan dijital doların başka bir bankadaki kurumsal karşı tarafa aynı sistem üzerinden ulaşabilmesi, stablecoinin kullanım alanını tek bir kurumun sınırlarının ötesine taşıyabilir.

Dolayısıyla bu girişimin başarısı yalnızca tokenın teknik olarak çalışmasına değil, kaç banka ve kaç kurumsal müşteri tarafından kullanılacağına bağlı olacak.

İlk hedef bireysel yatırımcı değil, ticari ödemeler

Burada önemli bir ayrım var. Bankaların hedefi ilk aşamada bireysel kullanıcıların USDT veya USDC yerine yeni bir banka stablecoini kullanması değil.

Girişimin odağında ticari kullanım bulunuyor. Bu kapsamda şirket ödemeleri, likidite yönetimi, treasury operasyonları, sınır ötesi transferler ve finansal işlemler gibi alanlar öne çıkıyor.

Bu yaklaşım stablecoinin bankalar açısından nasıl konumlandığını da gösteriyor.

Stablecoin burada öncelikle bir “kripto para” olarak değil, kurumların para hareketini blockchain üzerinde daha hızlı ve programlanabilir hale getirebilecek bir finansal araç olarak ele alınıyor.

Neden önce dolar?

Girişimin ilk aşamada ABD dolarıyla başlaması planlanıyor. Daha sonra euro ve diğer G7 para birimlerinin eklenmesi değerlendiriliyor.

Bu tercih tesadüfi değil. Dolar hâlihazırda küresel ticaretin ve finansal sistemin en önemli para birimlerinden biri.

Dolayısıyla banka stablecoininin dolar ile başlaması, projenin yalnızca ABD içindeki bankalar arası ödemeleri hedeflemediğini; zaman içerisinde daha geniş bir uluslararası ödeme altyapısına dönüşme ihtimalini ortaya koyuyor.

Ancak bunun gerçekleşmesi için yalnızca farklı para birimlerinin desteklenmesi yeterli olmayacak. Bankaların ortak standardı, likiditeyi ve farklı finansal sistemlerle bağlantıyı da oluşturması gerekecek.

Stablecoin ile tokenized deposit aynı şey değil

Bankaların blockchain üzerinde para geliştirmesi tek bir modelden ibaret değil. Stablecoin ile tokenized deposit birbirinden farklı yapılar.

Tokenized deposit, bankadaki mevcut mevduatın blockchain üzerinde dijital olarak temsil edilmesine dayanıyor. Dolayısıyla banka parası niteliğini ve bankanın bilançosuyla bağlantısını koruyor.

Stablecoin ise belirli bir fiat para birimine sabitlenmek üzere tasarlanmış ve blockchain üzerinde transfer edilebilen dijital bir token.

Bu nedenle JPMorgan’ın JPM Coin’i klasik anlamda bir stablecoin değil. JPMorgan, JPM Coin’i tokenized deposit yaklaşımıyla konumlandırıyor.

Bu ayrım önemli çünkü bankaların blockchain stratejisinin yalnızca “kendi stablecoinimizi çıkaralım” noktasından ibaret olmadığını gösteriyor.

Bankalar neden hem stablecoin hem tokenized deposit üzerinde çalışıyor?

Çünkü iki yapının kullanım alanları farklılaşabilir.

Tokenized depositler özellikle bankalar arasındaki kurumsal settlement ve mevcut mevduat altyapısının blockchain’e taşınması açısından kullanılabilirken, stablecoinler daha geniş dijital varlık piyasaları ve blockchain tabanlı ödeme akışları için farklı bir rol üstlenebilir.

The Clearing House’un banka liderliğindeki on-chain money girişimi bu dönüşümün diğer tarafını gösteriyor. Kuruluş, tokenized commercial bank money için bankalar arasında on-chain clearing ve settlement altyapısı oluşturmayı; 24/7 settlement, sınır ötesi ödemeler ve programlanabilir treasury gibi kullanım alanlarını desteklemeyi hedefliyor.

Dolayısıyla bankaların önündeki seçenek yalnızca stablecoin veya tokenized deposit değil. İki farklı dijital para modelinin farklı finansal ihtiyaçlara hizmet etmesi mümkün.

Tether ve Circle için yeni bir rekabet alanı oluşuyor

Stablecoin piyasasının bugün en güçlü oyuncuları arasında Tether ve Circle bulunuyor.

Tether ve Circle yalnızca stablecoin ihraç etmiyor. Borsalar, cüzdanlar, public blockchainler ve DeFi uygulamalarıyla yıllar içinde geniş bir dağıtım ağı oluşturdular.

Bankaların avantajı ise farklı.

Bankalar zaten kurumsal müşterilere, ödeme ağlarına, bilanço altyapısına ve regüle finans sistemine sahip. Stablecoinleri mevcut finansal ilişkilerinin üzerine inşa edebilirler.

Bu nedenle rekabet yalnızca hangi stablecoinin çıkarılacağıyla ilgili olmayacak.

Asıl mesele, bankaların stablecoinlerini ne kadar geniş bir ekosisteme açabileceği olacak.

Stablecoin savaşında asıl ayrım: kapalı ağ mı, açık finans mı?

Bankaların önünde kabaca üç farklı model bulunuyor.

İlk model, yalnızca banka müşterileri arasında çalışan kapalı bir stablecoin ağı. Böyle bir yapı regülasyon ve mevcut müşteri ilişkileri açısından avantajlı olabilir ancak network etkisi sınırlı kalabilir.

İkinci model, stablecoinin public blockchainler üzerinde cüzdanlar, borsalar, DeFi uygulamaları ve ödeme sistemleri arasında kullanılabildiği açık bir yapı. Bu durumda banka stablecoinleri doğrudan kripto-native stablecoinlerle rekabet eder.

Üçüncü model ise ikisini birleştiren hibrit bir yapı olabilir. Bankacılık sisteminin regülasyon ve bilanço avantajları korunurken stablecoinler daha geniş blockchain ekosistemlerine bağlanabilir.

Henüz hangi modelin öne çıkacağını söylemek için erken.

Fakat bankaların gerçek rekabet avantajı, yalnızca tokenı ihraç etmelerinde değil; likiditeyi, dağıtımı ve kullanım alanını ne kadar hızlı oluşturabileceklerinde yatıyor.

GENIUS Act neden önemli?

Bu gelişmenin arkasında yalnızca teknoloji bulunmuyor. ABD’de stablecoinler için daha net bir federal düzenleyici çerçevenin ortaya çıkması da bankaların bu alanı daha ciddi değerlendirmesinde önemli bir faktör.

GENIUS Act, payment stablecoinler için federal bir düzenleme çerçevesi oluşturdu. Hazine Bakanlığı da yasanın uygulanmasına ilişkin düzenleme çalışmalarını sürdürüyor.

Bu durum stablecoin piyasasındaki tüm düzenleyici belirsizliklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Uygulama, denetim ve uyumluluk gereksinimleri hâlâ kritik.

Ancak bankalar açısından temel soru değişiyor: Stablecoin düzenlenecek mi? sorusunun yerini giderek “Bu düzenlenmiş piyasada nasıl yer alacağız?” sorusu alıyor.

Bu gelişme daha büyük bir finansal dönüşümün parçası

Stablecoin girişimini tek başına değerlendirmek, hikâyenin önemli bir bölümünü kaçırabilir.

Bir tarafta bankalar tokenized deposit ve stablecoin altyapısı geliştiriyor. Diğer tarafta geleneksel finans kurumları tokenized menkul kıymetler, blockchain tabanlı settlement ve dijital varlık altyapısı üzerinde çalışıyor.

The Clearing House’un on-chain money çalışması da bu resmin para tarafını oluşturuyor.

Böylece finansal sistemin iki temel unsuru aynı teknoloji üzerinde buluşmaya başlıyor:

Para ve finansal varlıklar.

Bir tahvil tokenlaştırıldığında, karşılığındaki paranın da aynı dijital ortamda hareket edebilmesi settlement sürecini daha bütünleşik hale getirebilir.

Bu nedenle stablecoin hikâyesi yalnızca yeni bir dijital doların ortaya çıkmasından ibaret değil. Para hareketinin de finansal varlıklar gibi programlanabilir ve blockchain tabanlı hale gelmesi daha büyük dönüşümün parçası.

Peki bankalar gerçekten kazanabilir mi?

Henüz bunun cevabı yok.

Bir düzineden fazla bankanın ortak girişim üzerinde çalışması önemli bir sinyal olsa da ortada tamamlanmış bir ürün bulunmuyor. İhraç yapısı, rezerv mekanizması, teknik mimari ve lansman takvimi gibi kritik ayrıntıların netleşmesi gerekiyor.

Üstelik bankaların ortak bir standarda ulaşması da başlı başına bir zorluk. Farklı kurumların ticari çıkarları, müşteri yapıları ve regülasyon yükümlülükleri aynı olmayabilir.

Daha büyük soru ise likidite.

USDT ve USDC’nin yıllar içinde oluşturduğu küresel kullanım ağını yalnızca bankacılık gücüyle kırmak kolay olmayacak. Bankaların stablecoinleri kapalı sistemlerde kalırsa, kripto-native oyuncuların sahip olduğu public blockchain ve DeFi avantajına ulaşmaları zorlaşabilir.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde takip edilmesi gereken yalnızca kaç bankanın stablecoin çıkardığı değil, bu stablecoinlerin nerelerde kullanılabildiği olacak.

Sonuç: Stablecoin savaşı yeni bir aşamaya giriyor

Büyük bankaların ortak bir stablecoin girişimini ilerletmesi, JPMorgan’ın ayrıca kendi stablecoin seçeneğini değerlendirmesi ve bankacılık sektörünün tokenized deposit altyapısına yatırım yapması aynı yönde ilerleyen bir değişime işaret ediyor.

Bankalar artık stablecoinleri yalnızca kriptonun ürettiği alternatif bir para biçimi olarak görmek zorunda değil. Bu teknolojinin gelecekte ticari ödemelerden settlement süreçlerine kadar finansal sistemin farklı katmanlarında kullanılması ihtimali, bankaları doğrudan oyunun içine çekiyor.

Bu yüzden stablecoin piyasasındaki rekabetin yeni aşaması yalnızca USDT ve USDC arasındaki yarıştan ibaret olmayabilir.

Bir tarafta kripto piyasasının yıllar içinde oluşturduğu crypto-native dijital para altyapısı, diğer tarafta bankaların müşteri ağı, bilançosu ve finansal altyapısıyla blockchain’e taşımaya çalıştığı bankacılık kaynaklı dijital para bulunuyor.

Asıl mücadele, bu iki dünyanın hangi noktada birleşeceği üzerinden şekillenebilir.

Büyük bankaların bir bölümü artık stablecoin ekonomisinin dışında kalmak yerine, bu pazarın gelecekteki kurallarının ve altyapısının şekillenmesinde rol almak istiyor.

Ve bu gerçekleşirse, stablecoinler artık yalnızca kripto piyasasının ödeme aracı olmaktan çıkıp küresel finansal altyapının en önemli rekabet alanlarından biri haline gelebilir.